Arthur Jones

Iaith: Cymraeg a Saesneg
Catrawd: 8fed Bataliwn, Royal Welsh Fusiliers
Rheng gwasaneth a rhif: Preifat, 39327
Mynwent / Cofeb : Mynwent North Gate, Baghdad, Iraq (XX C 14)
Cofebau eraill: Ysbyty Ifan, Gwytherin, Ysgol Ty’n y Porth Glasfryn

Llythyrau

Arthur Jones yn y Papur Bro lleol

Arthur Jones

Teulu Bryn Du

Marwolaeth

Bu farw o heatstroke ar Gorffennaf 23ain 1917 (27 oed) yn Mesopotamia.

http://www.cwgc.org/find-war-dead/casualty/634015/JONES,%20A

Bywyd / Cefndir:

Mab hynaf Thomas (bardd talentog ac adnabyddus) a Mary Jones- yr hynaf o 10 o blant, yn wreiddiol o Fryn Du, Cefn Brith.
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Elfennol Ty’n y Felin, Glasfryn cyn mynd ymlaen i Goleg y Bala, ble astudiodd lysieueg. Roedd yn ganwr penillion talentog, ac yn fedrus wrth chwarae’r crwth a’r delyn.
Pan dorodd y rhyfel allan roedd yn athro cynorthwyol yn Ysgol Gwytherin (roedd wedi bod yno ers o leiaf 1911). Ymrestrodd yn wirfoddol a bu’n hyfforddi yng ngwersyll Litherland ger Lerpwl. Mae ambell lythyr i’w gariad Edith o’i gyfnod yno wedi goroesi- ymhlith eu cynnwys mae’n son am ei gasineb tuag at rai swyddogion, yn disgrifio’r camp fel “lle ofnadwy” ac yn dweud ei fod yn falch mai i Mesopotamia yroedd am gael ei anfon am “nad yw mor beryg yno”.
Bu farw o heatstroke yn y wlad honno yn fuan wedi’r frwydr i gymeryd dinas Baghdad.
“Bachgen ardderchog oedd o, a’i enaid ar dân dros Gymru a’i phethau” yn ôl T. O Jones, Cernogie Bach.

Dyma ddarn o gerdd hiraethus gan ei dad Thomas Jones, sy’n cyfeirio ato:

Hêd y gwcw, gwna un siwrne,
Hêd ymhell i’r dwyrain dir,
Dal ar linell haul y bore,
Ar dy aden dal yn hir;
Gerllaw Tigris, er mor anodd,
Dyro gân o gôl y gwynt,
Yn yr anial, yno tawodd
Un a ganodd lawer gynt.

Dwed it ddod tros lawer glasfor
A gwerddonau lawer gwlad,
Ac na chlywaist ar un oror
Ru un gwn na chorn y gad;
Am y newydd hwn hiraethu
Bu fy machgen hoff ei wedd;
Dwed fod tad a mam yng Nghymru’n
Caru’r fan roes iddo fedd.

Cyfrifiadau 1901 & 1911

Cofrestr y Bedd