John Davies

Iaith: Cymraeg a Saesneg
Rheng a Rhif:
Catrawd:
Mynwent / Cofeb:
Cofebau eraill: Cofgolofn Penmachno

(Bu farw ei frawd David yn y rhyfel hefyd)

Marwolaeth

Yn ôl ysgrif Vivian Parry Williams ar feirw Plwyf Penmachno, ‘Cofnodir hanes colli John Davies yn y North Wales Pioneer yn Ebrill 14 1918, fel un o dri o Benmachno a laddwyd ar faes y gad yr wythnos honno”
Ond weithiau ‘doedd y newyddion drwg ddim yn cyrraedd y teuluoedd am wythnosau- heb son am y wasg leol, felly gallwn ddyfalu iddo farw rhywle rhwng ddiwedd mis Chwefror 1918 a wythnos gyntaf Ebrill. Yn anffodus nid oes unrhyw gliwiau pellach i’m helpu i ddarganfod pa un o’r chwech ‘John Davies’ ar wefan y CWGC (heb unrhyw wybodaeth deuluol), a gollwyd yn ystod y cyfnod yna, ydi’r bachgen o Flaen y Cwm.

Bywyd / Cefndir:

Ar ystadegau Cyfrifiad Penmachno 1901, gwelir fod y ddau frawd yn rhan o deulu lluosog a drigai ym Mlaen-y-cwm y flwyddyn honno. Y penteulu oedd Daniel Davies, chwarelwr 41 oed, yn byw gyda’i wraig Margaret, a naw o blant, rhwng saith mis ac 19 mewn oedran, ynghyd ag wyr naw mis oed iddynt – deuddeg o eneidiau yn byw mewn ty rhes bychan. Cofnodir David fel bachgen 5 oed, a John yn chwarelwr 16 oed, a’r ddau, yn ôl ystadegau’r cyfrifwr, yn wahanol i’w rhieni uniaith Gymraeg, yn ddwyieithog.

Yn rhyfedd, ni nodir ei enw ychwaith ar garreg fedd y teulu ym mynwent Eglwys Sant Tudclud ym Mhenmachno, nac yn unman arall yn y plwyf, er i gofiant i David fod ar y garreg. Yr unig esboniad a ellir ei gynnig ei fod yn wr priod, ac wedi symud o Flaen-y-Cwm cyn y rhyfel, er ei fod yn cael ei ystyried yn fachgen o’r plwyf gan gofnodwyr yr enwau ar y gofeb.